Rocznie do Polski importowanych jest około 50 tysięcy samochodów ze Stanów Zjednoczonych. Pod koniec 2024 roku zaczęło pojawiać się jednak coraz więcej sprzecznych informacji związanych z rejestracją aut z USA w Polsce. Wątpliwości co do legalności amerykańskich aut na polskich drogach wywołały spore zamieszanie nie tylko wśród właścicieli, ale też samych urzędników Wydziałów Komunikacji.
Czym jest homologacja pojazdu
Homologacja pojazdu to proces certyfikacji, że pojazd spełnia normy regulacyjne danego kraju. W przypadku pojazdów z USA wprowadzanych na rynek polski oznacza to zapewnienie zgodności z przepisami Unii Europejskiej oraz polskimi normami krajowymi. Homologacja obejmuje różne aspekty, w tym funkcje bezpieczeństwa, normy środowiskowe i specyfikacje techniczne.
Kluczowe kroki w procesie homologacji
Przegląd dokumentacji
Zacznij od zebrania całej niezbędnej dokumentacji pojazdu, takiej jak oryginalny tytuł własności, faktura zakupu i szczegółowa specyfikacja. Dokładna i kompletna dokumentacja jest niezbędna do sprawnego przebiegu procesu.
Inspekcja techniczna
Pojazd musi przejść dokładną kontrolę techniczną w autoryzowanym ośrodku badawczym w Polsce. Kontrola ocenia, czy pojazd spełnia normy unijne i polskie, skupiając się na takich obszarach jak emisje, oświetlenie i systemy bezpieczeństwa.
Modyfikacje i dostosowania
Pojazdy z USA często wymagają modyfikacji, aby spełnić specyfikacje unijne. Typowe zmiany obejmują przystosowanie systemów oświetleniowych, instalację tylnych świateł przeciwmgielnych i kalibrację prędkościomierza w celu wyświetlania kilometrów na godzinę. Wykonanie tych prac przez certyfikowanych specjalistów ma kluczowe znaczenie dla zgodności.
Zgodność z normami emisji
Przepisy dotyczące emisji w Unii Europejskiej są zazwyczaj bardziej rygorystyczne niż amerykańskie. Pojazdy muszą spełniać normę Euro 6. Może to wymagać modernizacji układu wydechowego lub dostrojenia silnika w celu zmniejszenia emisji.
Uzyskanie Certyfikatu Zgodności (CoC)
CoC to dokument potwierdzający, że pojazd spełnia normy unijne. Jeśli producent go nie dostarczy, może być konieczne uzyskanie indywidualnego dopuszczenia pojazdu od polskich władz, co wiąże się z dodatkowymi badaniami i certyfikacją.
Wyrok NSA i nieporozumienia dotyczące interpretacji
Zaczęło się od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2024 roku, dotyczącego rejestracji ciągników rolniczych marki Belarus (sygn. akt II GSK 1606/23). W niektórych miastach, w wyniku nadinterpretacji decyzji sądu przez urzędników, doszło do wydania kilku odmów rejestracji aut z USA.
Choć w większości przypadków rejestracja samochodów z USA nadal odbywała się bezproblemowo, te pojedyncze sytuacje odbiły się głośnym echem wśród właścicieli amerykańskich aut. Na grupach właścicieli takich marek jak Challenger, Charger, Mustang, Camaro czy Wrangler pojawiło się sporo pytań i wątpliwości. Osoby będące w trakcie importu pojazdów spoza Unii zaczęły poważnie martwić się o możliwość rejestracji, a obecni właściciele takich aut nawet o możliwość ich przyszłej odsprzedaży i przerejestrowania.
Nowelizacja rozporządzenia z 31 grudnia 2024 roku
Ostatniego dnia 2024 roku opublikowano nowelizację rozporządzenia w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu, która wywołała dodatkowy niepokój wśród importerów i wszystkich zainteresowanych sprowadzeniem auta spoza Unii Europejskiej.
W nowelizacji znalazły się między innymi zmiany dotyczące rubryki „K” w dowodzie rejestracyjnym, czyli miejsca na numer świadectwa homologacji pojazdu. Pojawiły się obawy, jakoby nowelizacja miała wprowadzać nakaz uzupełniania tej rubryki, a co za tym idzie obowiązek posiadania europejskiej homologacji, której auta z USA nie mają. W praktyce oznaczałoby to koniec importu aut nie tylko ze Stanów Zjednoczonych i Kanady, ale też z Japonii i innych krajów trzecich.
Stanowisko Ministerstwa Infrastruktury
23 stycznia 2025 roku Departament Transportu Drogowego Ministerstwa Infrastruktury wydał oficjalne stanowisko, które rozwiewa wątpliwości i dementuje nadinterpretacje.
Zgodnie z tym stanowiskiem zarówno wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2024 roku, jak i nowelizacja rozporządzenia nie zmieniają zasad rejestracji pojazdów sprowadzanych z USA.
Główne punkty stanowiska
- Wyrok NSA w sprawie uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu z powodu braku świadectwa homologacji (sygn. akt II GSK 1606/23) zapadł w sprawie indywidualnej i miał skutek prawny wyłącznie wobec konkretnego ciągnika rolniczego, a nie wszystkich aut nieposiadających europejskiej homologacji.
- Rubryka „K” w dowodzie rejestracyjnym — przepis został uzupełniony o nowe dokumenty homologacyjne, na podstawie których można dokonać wpisu. Numer świadectwa homologacji nadal wpisywany jest tylko wtedy, gdy pojazd w ogóle go posiada. W przypadku aut sprowadzonych spoza Unii rubryka pozostaje pusta.
- Zmiany w rozporządzeniu miały na celu jedynie doprecyzowanie procedur administracyjnych i pomoc organom w prawidłowym wypełnianiu dowodów rejestracyjnych. Nie wprowadzono żadnych nowych wymogów dla procesu rejestracji używanych aut spoza Unii.
Co to oznacza w praktyce dla właścicieli pojazdów z USA
- Nie ma zakazu rejestracji — właściciele pojazdów sprowadzonych z USA nadal mogą rejestrować swoje samochody w Polsce.
- Homologacja europejska nie jest wymagana — amerykańskie pojazdy nie muszą jej posiadać, aby zostały zarejestrowane w Polsce.
- Procedura pozostaje bez zmian — nie zmieniają się wymagania dotyczące przeglądów technicznych ani dokumentów wymaganych do rejestracji.
W razie napotkania odmowy warto poprosić urzędnika o wydanie jej na piśmie, wraz ze wskazaniem podstawy prawnej. Po skierowaniu pisma Ministerstwa do wszystkich Wydziałów Komunikacji w Polsce takie sytuacje należą do rzadkości.
Stan prawny na dzień publikacji. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
